Haaltert heeft geen stadscentrum met hoogbouw, maar vier dorpskernen rond hun kerk. In Haaltert-centrum staat de neogotische Sint-Gorikskerk, Denderhoutem heeft zijn Sint-Amanduskerk en ook Kerksken en Heldergem groeiden rond een eigen kerk. Rond die kernen en langs de steenwegen staan vooral rijwoningen en halfopen woningen met een hellend pannendak, vaak al vele decennia oud. Verderop, richting het open landbouwgebied, vindt u hoeves en vrijstaande woningen met grotere dakvlakken, schuren en stallen.
Denderhoutem is met ruim 12 km² de grootste deelgemeente. Tussen de jaren 1880 en de Eerste Wereldoorlog vertrokken honderden inwoners uit Denderhoutem en omgeving naar Noord-Amerika, een teken van hoe bescheiden het dorpsleven toen was. Later kwamen er vanaf de jaren 60 en 70 verkavelingen bij, in alle vier de dorpen, met vrijstaande en halfopen woningen. Die woningen naderen nu de leeftijd waarop het dak, de isolatie en de dakgoten tegelijk aan vernieuwing toe zijn.
Haaltert heeft ook industrieel erfgoed, zoals de maalderij De Graeve met een van de oudste sporen van stoomkracht in de regio, en de kapel Maria van Bijstand uit 1703. Wie een woning bezit die in de inventaris van het bouwkundig erfgoed staat, kijkt best eerst na welke regels gelden voor u aan het dak begint.